Metraj Nasıl Çıkarılır? Boya, Fayans ve Tadilat İşinde Doğru Ölçü Alma
29 Haziran 2026 · 6 dk okuma
Kısa cevap: Metraj, yapılacak işin ölçülebilir miktarını (m², m, adet) çıkarma işidir. Duvar metrajı için çevre × yükseklik alınır, kapı ve pencere alanları düşülür; tavan için en × boy. Malzeme hesabına boya için %10, fayans için %8–10 fire eklenir. Metraj, teklifin temelidir: ölçü yanlışsa fiyat da yanlıştır.
Ustaların en pahalı hatası malzeme fiyatını yanlış bilmek değil, miktarı yanlış hesaplamaktır. 20 m² fazla boya yazarsan rakip teklife kaybedersin; 20 m² eksik yazarsan işi alır ama zarar edersin. Bu rehber, tadilat ve boya işinde metrajı adım adım nasıl çıkaracağını anlatıyor.
Metraj için yanında ne olmalı?
- Lazer metre (5 m şerit metre yedek olarak)
- Kroki çizmek için defter ya da telefonda not uygulaması
- Her odanın fotoğrafı (sonradan "burada niş vardı" demek için)
- Müşteriyle birlikte gezmek: hangi duvar boyanacak, hangisi kalacak netleşsin
1) Duvar metrajı (boya, alçı, sıva)
Formül: Duvar alanı = Oda çevresi × Tavan yüksekliği − (Kapı + Pencere alanları)
Örnek: 4 × 5 m oda, tavan 2,70 m. Çevre = 2 × (4 + 5) = 18 m. Brüt duvar = 18 × 2,70 = 48,6 m². Bir kapı (0,90 × 2,10 = 1,89 m²) ve bir pencere (1,50 × 1,20 = 1,80 m²) düşülür: 48,6 − 3,69 = 44,9 m².
Not: Sektörde bazı ustalar kapı-pencereyi düşmez, "kenar işçiliği fazla" diye brütten hesaplar. Hangi yöntemi kullandığını teklifte yaz; müşteri metreyle ölçüp itiraz ettiğinde savunacağın kural hazır olsun.
2) Tavan metrajı
Formül: Tavan alanı = En × Boy. Aynı odada 4 × 5 = 20 m². Kartonpiyer varsa ayrıca metre olarak (çevre 18 m) yazılır; asma tavan varsa kendi m²'si ve ışık kesimi ayrı kalem olur.
3) Boya miktarı ve fire
Ürün etiketinde "1 litre ile 10–12 m² tek kat" gibi bir verim yazar. İki kat için m²'yi 2'ye çarp, verime böl, %10 fire ekle.
Örnek: Duvar 44,9 + tavan 20 = 64,9 m² × 2 kat = 129,8 m². Verim 11 m²/L → 11,8 L → fire ile ~13 L. Astar ayrıca hesaplanır (genelde tek kat).
4) Fayans ve seramik metrajı
Yer için en × boy; duvar için çevre × yükseklik, kapı ve varsa pencere düşülür. Fire payı düz döşemede %8, çapraz (diyagonal) döşemede %12–15. Kutu hesabı: toplam m² ÷ kutu m²'si, yukarı yuvarla. Derz dolgusu ve yapıştırıcı m² başına üretici tablosundan hesaplanır.
5) Götürü mü, birim fiyat mı?
- Birim fiyat (m², m, adet): Şeffaftır, müşteri ölçüp doğrulayabilir. Metraj değişirse fiyat orantılı değişir.
- Götürü (toplu fiyat): Küçük tamirat ve karma işlerde pratiktir ama kapsamı yazılı netleştirmek şarttır.
İdeal teklif ikisini karıştırır: ana işler birim fiyatla, küçük tamiratlar götürü.
Metraj cetvelini teklife nasıl taşırsın?
Her kalemi şu yapıda yaz: İş adı · miktar · birim · birim fiyat · tutar, altına tek satır açıklama: "Salon + 2 oda duvar, kapı-pencere düşülmüş, 2 kat silikonlu." Kaydex'te kalem satırının altındaki açıklama alanı tam bu iş için var; metraj notun belgeye basılır, müşteri neyi neye göre ödediğini görür.
En sık yapılan 5 metraj hatası
- Tavan yüksekliğini tek noktadan ölçmek (eski binalarda 10–15 cm fark olur)
- Niş, kolon ve kirişleri unutmak
- Fire payını hesaba katmamak
- Kapı-pencere düşümünü teklifte belirtmemek
- Metrajı müşteriyle birlikte doğrulamamak — imzalı kroki, en ucuz sigortadır
Sık sorulan sorular
Boya metrajında kapı ve pencere düşülür mü?+
İki yaygın uygulama var: alanları düşmek ya da kenar işçiliği gerekçesiyle düşmemek. Hangisini kullandığını teklifte açıkça yazman gerekir; müşteri sonradan ölçtüğünde tartışma çıkmaz.
Fayans için ne kadar fire hesaplanır?+
Düz döşemede %8, çapraz döşemede %12–15 fire eklenir. Kesim çok olan küçük banyolarda üst sınıra yakın hesaplamak güvenlidir; artan kutu iade edilebilir, eksik kutu farklı parti renk sorunu yaratır.
Metrajı metreyle mi lazerle mi almak daha doğru?+
Lazer metre hem hızlı hem hatasızdır; özellikle tavan yüksekliğinde. Şerit metre yedek olarak dursun. Her ölçüyü krokiye işleyip odanın fotoğrafını çekmeyi alışkanlık haline getir.
Metraj yanlış çıkarsa teklifi değiştirebilir miyim?+
Birim fiyatlı teklifte miktar değişince tutar da orantılı değişir; bunu teklife 'metraj yerinde doğrulanacaktır' notuyla yazarsan sorun olmaz. Götürü teklifte ise fark senin üstünde kalır; bu yüzden götürü işte kapsamı çok net yaz.
Metrajı al, kalemleri yaz, altına açıklamayı ekle: Kaydex m² × birim fiyatı hesaplar, KDV'yi ayırır ve teklifi WhatsApp'tan gönderir.
